Τα συγκροτήματα
Οι μπάντες της Κέρκυρας και η Φιλαρμονική Εταιρεία, από το 1840
Γιατί ένα ελληνικό νησί φιλοξενεί μια μουσική ακαδημία του δέκατου ένατου αιώνα και μια μπάντα χάλκινων και ξύλινων πνευστών που έπαιξε τον εθνικό ύμνο και τον Ολυμπιακό ύμνο.
Κρατήστε το τραπέζι σας ↗Γρήγορη απάντηση
Η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας ιδρύθηκε στις 12 Σεπτεμβρίου 1840, σύμφωνα με τη Wikipedia, με σκοπό να γίνει η πρώτη ελληνική μουσική ακαδημία οργανωμένη κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα, και η μπάντα της είναι το πιο γνωστό της σύνολο. Μια βραδιά τζαζ στο παλιό λιμάνι εντάσσεται σε μια πόλη όπου η οργανωμένη δημόσια μουσική δημιουργία συνεχίζεται εδώ και σχεδόν δύο αιώνες.
Η Φιλαρμονική Εταιρεία εν συντομία
| Θέμα | Τι λέει η Wikipedia |
|---|---|
| Ιδρύθηκε | 12 Σεπτεμβρίου 1840 |
| Στόχος | Να γίνει η πρώτη ελληνική μουσική ακαδημία οργανωμένη με ευρωπαϊκά πρότυπα |
| Πρώτος καλλιτεχνικός διευθυντής | Ο συνθέτης Νικόλαος Μάντζαρος, μέχρι τον θάνατό του το 1872 |
| Το συγκρότημα | Εμφανίστηκε για πρώτη φορά τον Αύγουστο του 1841· η τέταρτη πολιτική μπάντα στα Ιόνια Νησιά |
| Ύμνοι | Έπαιξε τον ελληνικό εθνικό ύμνο το 1864 και τον ολυμπιακό ύμνο το 1896 |
| Αναγνώριση | Μια τιμητική διάκριση της UNESCO το 1998 |
Μια απαγόρευση που γέννησε ένα συγκρότημα
Η ιστορία της Φιλαρμονικής Εταιρείας ξεκινά με μια απαγόρευση. Το άρθρο της Wikipedia αναφέρει ότι η ίδρυσή της προκλήθηκε από την απαγόρευση της βρετανικής διοίκησης στις μπάντες του βρετανικού στρατού να συμμετέχουν σε ορθόδοξες θρησκευτικές εκδηλώσεις, και συνδέει την απαγόρευση με την πομπή του ιερού λειψάνου του Αγίου Σπυρίδωνα, πολιούχου της Κέρκυρας. Η Κέρκυρα είχε τεθεί υπό βρετανική προστασία το 1815, και οι μπάντες έπαιζαν στις πομπές. Όταν οι στρατιωτικές μπάντες αποκλείστηκαν, η πόλη χρειάστηκε τη δική της. Αυτή η προέλευση εξηγεί γιατί η παράδοση των μπαντών του νησιού είναι πολιτική και θρησκευτική παρά εμπορική. Η μπάντα της εταιρείας εμφανίστηκε για πρώτη φορά τον Αύγουστο του 1841, και η Wikipedia την χαρακτηρίζει το πιο δημοφιλές σύνολο της εταιρείας. Περιγράφεται ως η τέταρτη πολιτική μπάντα στα Ιόνια Νησιά, μετά από εκείνες της Ζακύνθου (1816), του Αργοστολίου (1836) και του Ληξουρίου (1838), γεγονός που δείχνει πόσο διαδεδομένη ήταν η ιδέα σε όλα τα νησιά στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα.
Περισσότερο από ένα συγκρότημα
Οι ιδρυτές δεν ήθελαν απλώς μια μπάντα παρέλασης. Σύμφωνα με τη Wikipedia, η κοινωνία είχε ως σκοπό να γίνει η πρώτη ελληνική μουσική ακαδημία οργανωμένη με ευρωπαϊκά πρότυπα, και ο πρώτος καλλιτεχνικός της διευθυντής ήταν ο συνθέτης Νικόλαος Μάντζαρος, ο οποίος κράτησε τη θέση μέχρι τον θάνατό του το 1872. Το άρθρο σημειώνει ότι μια συμφωνική ορχήστρα έπαιξε το 1907 και κατά τη δεκαετία του 1930 και αναβίωσε το 2003. Η κοινωνία έγινε επίσης δασκάλα. Το άρθρο της Wikipedia για την πόλη της Κέρκυρας καταγράφει ότι, αφού η μουσική διδασκαλία στην Ιόνιο Ακαδημία παρήκμασε, η Φιλαρμονική Εταιρεία ανέλαβε τη μουσική εκπαίδευση στην Κέρκυρα. Το μουσείο της φυλάσσει παρτιτούρες Ιόνιων συνθετών, και το άρθρο για την Ιόνια σχολή αναφέρει μεταξύ εκείνων που τιμά τους Μάντζαρο, Σπυρίδωνα Ξύνδα, Σπυρίδωνα Σαμάρα και Παύλο Καρρέρ. Υπό αυτή την έννοια, μια ήσυχη βραδιά τζαζ στην παλιά πόλη είναι η συνέχεια μιας μακράς τοπικής συνήθειας να μαθαίνει κανείς μουσική δημόσια.
Δύο ύμνοι, ένα νησί
Τα αρχεία της Φιλαρμονικής Εταιρίας Κερκύρας δείχνουν πόση από την τελετουργική μουσική της Ελλάδας πέρασε μέσα από το νησί. Σύμφωνα με τη Wikipedia, η μπάντα ερμήνευσε για πρώτη φορά τον ελληνικό εθνικό ύμνο το 1864, σε σύνθεση Μάντζαρου, και τον Ολυμπιακό ύμνο το 1896. Ο Σαμάρας, που έγραψε τον Ολυμπιακό ύμνο, γεννήθηκε στην Κέρκυρα, και το λήμμα για την Εταιρία τον συγκαταλέγει στους συνθέτες και δασκάλους που τιμά. Αξίζει να κρατήσουμε καθαρό το χρονολόγιο των ύμνων. Το λήμμα της Wikipedia για τον Μάντζαρο αναφέρει ότι οι δύο πρώτες στροφές του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού υιοθετήθηκαν ως Βασιλικός Ύμνος της Ελλάδας το 1864 και ως εθνικός ύμνος στις 28 Ιουνίου 1865, και επισημαίνει ότι ο ισχυρισμός πως μελοποίησε το ποίημα το 1828 στηρίζεται σε αυτοέκδοτη πηγή. Όπου οι πηγές διαφέρουν κατ’ αυτόν τον τρόπο, ασφαλέστερο είναι να πούμε ότι στον Μάντζαρο αποδίδεται η μελοποίηση παρά να δώσουμε μια ημερομηνία ως τετελεσμένο γεγονός.
Τι μπορεί να ακούσει σήμερα ένας επισκέπτης
Το άρθρο της Wikipedia αναφέρει την αναγνώριση της κοινωνίας: το Βραβείο Εθνικής Ευεργεσίας από την Ακαδημία Αθηνών το 1975, το Χρυσό Μετάλλιο της Πόλης των Αθηνών το 1980 και μια τιμητική διάκριση από την UNESCO το 1998. Δεν παραθέτει ημερομηνίες συναυλιών, και καμία δεν δίνεται εδώ, επειδή τα προγράμματα αλλάζουν από χρόνο σε χρόνο. Αν θέλετε να ακούσετε την παράδοση στην πράξη, η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι να ρωτήσετε τοπικά για πομπές και συναυλίες κατά τη διάρκεια της διαμονής σας. Η βραδιά τζαζ είναι κάτι διαφορετικό, ένα μικρό τοπικό σύνολο σε ένα εστιατόριο του λιμανιού, αλλά οι ιστορίες του οικοδεσπότη ανάμεσα στα σετ είναι ένα καλό σημείο για να μάθετε πώς συνδέονται τα δύο.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε ιδρύθηκε η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας;
Στις 12 Σεπτεμβρίου 1840, σύμφωνα με την αγγλική Wikipedia.
Είναι η βραδιά τζαζ συνδεδεμένη με την κοινωνία;
Όχι. Η βραδιά τζαζ είναι μια ανεξάρτητη βραδιά σε βεράντα εστιατορίου· αυτός ο οδηγός παρέχει το υπόβαθρο της μουσικής του νησιού.
Ποιος ηγήθηκε της κοινωνίας πρώτος;
Ο συνθέτης Νικόλαος Μάντζαρος ήταν ο πρώτος καλλιτεχνικός διευθυντής του, μέχρι τον θάνατό του το 1872.
Πηγές